Η Ναυμαχία του Ανδρέα Μιαούλη στον Πατραϊκό κόλπο το 1822.Πίνακας του 1874 του γνωστού ζωγράφου Ιωάννη Αλταμούρα με τον τίτλο «Η Ναυμαχία Ρίου-Αντιρρίου». Πηγή www.kalavrytanews.gr
Στις αρχές του 1822 εκτός από την Κορώνη, τη Μεθώνη, την Πάτρα και το Ναύπλιο το σύνολο των πόλεων και των άλλων κάστρων του Μοριά είχαν πέσει στα χέρια των Ελλήνων. Στην Ήπειρο όλα έδειχναν ότι η πτώση του Αλή Πασά ήταν θέμα ημερών. Οι Τούρκοι υπολόγιζαν ότι οι δυνάμεις του νικητή Χουρσίτ θα κατέβαιναν στην Πελοπόννησο και θα έδιναν τέλος στην επανάσταση. Σχεδίασαν να ενισχύσουν τα κάστρα για να αντέξουν, κυρίως του Ναυπλίου και της Πάτρας, που πολιορκούνταν χαλαρά από τους Έλληνες.
Έτσι,στις 24 Ιανουαρίου 1822 βγήκε από τα στενά ο Οθωμανικός στόλος με περίπου 70 πολεμικά και μεταγωγικά πλοία, τα οποία μετέφεραν τρόφιμα, όπλα, πυρομαχικά, κανόνια και 4.000 στρατιώτες.
Επικεφαλής τους ο Τούρκος ναύαρχος Καρά Αλής και οι Αιγύπτιοι σύμμαχοί του με 14 πλοία και αρχηγό τον Ισμαήλ Γιβραλτάρ καθώς και 6 ακόμα αλγερινά πλοία με υπό τον Χαλήλ μπέη.
Οι Ψαριανοί έμαθαν για την έξοδο των Τούρκων και επιχείρησαν να πλήξουν τα τουρκικά καράβια δυο φορές με πυρπολικά αλλά απέτυχαν. Είχαν όμως ειδοποιήσει Υδραίους και Σπετσιώτες. Οι Ψαριανοί με το ναύαρχό τους Νικολή Αποστόλη και 16 πλοία (μεταξύ αυτών ο Κωνσταντίνος Κανάρης με το πυρπολικό του) αποφασίζουν να ακολουθήσουν την τούρκικη αρμάδα.
Οι Τούρκοι δεν καταφέρνουν να ανεφοδιάσουν Ναύπλιο και Κορώνη λόγω θαλασοταραχής, καταφέρνουν όμως να εφοδιάσουν τη Μεθώνη και προσπαθούν να ανακαταλάβουν το Νιόκαστρο (Πύλος). Η μικρή ελληνική φρουρά των 180 ανδρών πανικοβλήθηκε. Όμως η εμφάνιση του φιλέλληνα στρατηγού Κάρολου Νόρμαν με 50 άνδρες αναχαίτησε με κανονιοβολισμούς τους Τούρκους που κατέφυγαν με απώλειες στα πλοία τους και έφυγαν για τη Ζάκυνθο. Εκεί η φιλοαγγλική διοίκηση τους δέχτηκε για ανεφοδιασμό και επισκευές των πλοίων τους!
Στις 8 Φεβρουαρίου 1822 ενώνονται οι στόλοι των τριών νησιών Ύδρας (Α. Μιαούλης),Σπετσών (Γκίκας Τσούπας) και Ψαρών (Ν. Αποστόλης) και, μέσω σφοδρής θαλασσοταραχής, τα 63 πλοία κινούνται προς τον Πατραϊκό κόλπο. Ήδη οι Τούρκοι είχαν ενισχύσει την Πάτρα και το Γιουσούφ Σελήμ πασά με στρατό, κανόνια και τρόφιμα, ενώ ο στόλος τους κατέπλευσε για ασφάλεια στη Ναύπακτο. Η Πάτρα και το Μεσολόγγι είχαν ιδιαίτερα στρατηγική σημασία για τον έλεγχο των θαλάσσιων και χερσαίων οδών, του Κορινθιακού κόλπου του Ιονίου πελάγους, της Ανατολικής Μεσογείου, της Ρούμελης και του Μοριά...
Η Πάτρα το 1821.Ζωγραφιά του Simone Pomardi πηγή Ίδρυμα Αικ. Λασκαρίδη
Ο ελληνικός στόλος έχει φτάσει έξω από το Μεσολόγγι. Το απόγευμα της Κυριακής,19/2/1822 ο Μιαούλης έχει πληροφορηθεί ότι το μεγαλύτερο μέρος των τουρκικών πλοίων βρίσκεται στο λιμάνι της Πάτρας και αποκαλύπτει το σχέδιό του στους επικεφαλής των νησιωτών. Αιφνιδιασμός και επίθεση κατά παράταξη άμεσα, υπολογίζοντας στη ναυτοσύνη, τη γενναιότητα και την αποφασιστικότητα των ναυτικών μας, καθώς και στη φουρτουνιασμένη θάλασσα που σωστά θεώρησε ότι μας ευνοούσε.
Η Ναυμαχία της Πάτρας.Πηγή:www.freemonks.gr
Ο Ανδρέας Μιαούλης στη ναυμαχία της Πάτρας. Πηγή www.armyvoice.gr
Ο ελληνικός στόλος με 3 νεκρούς και 20 τραυματίες κατευθύνθηκε στη Κυλλήνη για επισκευές. Ο Καρά Αλής τη νύχτα έφυγε έντρομος και έφτασε στη Ζάκυνθο, ζητώντας προστασία από την αγγλική διοίκηση, ενώ οι σύμμαχοί του αποχώρησαν για τις χώρες τους. Μάλιστα δέχτηκε πυρά από αγγλικά και αυστριακά πλοία που τον πέρασαν για εχθρό, ενώ δύο ακόμα πολεμικά του καταστράφηκαν εντελώς πέφτοντας στα βράχια των ακτών του νησιού!
Ο Μιαούλης ήταν έτοιμος για νέα αναμέτρηση ώστε να καταστρέψει την τουρκική αρμάδα. Αυτό δεν έγινε. Οι Τούρκοι νύχτα όπως έφυγαν από την Πάτρα, έτσι έφυγαν και από τη Ζάκυνθο για να κρυφτούν στα Δαρδανέλια.
Εκτός από το Μιαούλη, επιφανείς Έλληνες ναυτικοί έλαμψαν με τη γενναιότητά τους, όπως οι Γεώργιος Σαχτούρης, Αναστάσιος Τσαμαδός, Αντώνης Κριεζής, Μανώλης Τομπάζης, Γκίκας Τσούπης και Νικόλαος Αποστόλης.
ΔΙΑΠΙΣΤΩΣΕΙΣ - ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ
- Εμφανίστηκε ενωμένη ελληνική ναυτική μοίρα ως στόλος.
- Μαζί με τις σημαίες των νησιών κυμάτισε εκεί η πρώτη γαλανόλευκη σημαία, μπλε με τον άσπρο σταυρό.
- Πρώτη φορά αντιμετωπίζονται εκ παρατάξεως τα μεγαλύτερα και βαρύτερα τουρκικά πολεμικά πλοία.
- Εκδιώχτηκε ο τουρκικός στόλος από το Ιόνιο.
- Ο άριστος επιχειρησιακός σχεδιασμός, αναδεικνύει τον πρεσβύτερο ναυτικό Ανδρέα Μιαούλη στην πλέον εξέχουσα ναυτική φυσιογνωμία του αγώνα.
- Τα ελληνικά πληρώματα αποδεικνύουν τη ναυτοσύνη τους.
Με το παρακάτω έγγραφο αναγγέλθηκε στη Βουλή η νίκη του ελληνικού στόλου επί του τουρκικού κατά τη ναυμαχία της Πάτρας.
«Εκ των παραλίων του Πύργου την 23ην Φεβρουαρίου 1822: Την 20ήν Φεβρουαρίου, ημέρα Δευτέρα, εσηκώθημεν όλοι εις τα πανιά τρεις ώρας πριν ξημερώση και με πολλούς γύρους και βόλτας επλησιάσαμεν εις τας Πάτρας. Βλέπων ημάς ο εχθρός εσηκώθη και αυτός εις το πανί. Η ναυμαχία άρχισε περί την πρώτην ώραν της ημέρας και διήρκησε μέχρι της εβδόμης. Μία φρεγάδα του εχθρού κατεχαλάσθη εις διάφορα μέρη. Εκ των ημετέρων πλοίων εκτυπήθησαν κάμποσα εις τα νερά και τα πανιά τα οποία όμως εδιορθώθησαν. Ασπαζόμενοί σας τον γλυκύτατον ασπασμόν της πατρίδος και ευχόμενοι να σας χαροποιήσωμεν».
Πηγές: Ιστορία του Ελληνικού Έθνους-Εκδοτική Αθηνών
Τρικούπης Σπυρίδων,Ιστορία της ελληνικής επαναστάσεως
Μιαούλης Αντώνιος, Οι ναυμαχίες του 1821,Βεργίνα,Αθήνα 2001
Χρόνης Βάρσος,Η ναυμαχία της Πάτρας,Επιλογές-Πελοπόννησος, 7/3/2021
www.armyvoice.gr
www.kalavrytanews.gr
https://www.sansimera.gr/articles/216
https://www.freemonks.gr/index.php?page=news_info&lang=1&id=603
