ΟΙ ΣΥΝΘΗΚΕΣ ΖΩΗΣ ΤΩΝ ΥΠΟΔΟΥΛΩΝ 2

Μετά την τουρκική κατάκτηση, οι επιφανείς Βυζαντινοί μετανάστευσαν στη Δύση ή σε λατινοκρατούμενες περιοχές. Όσοι παρέμειναν στην Πόλη συγχωνεύτηκαν με άλλους Έλληνες μετανάστες και πλούτισαν ως έμποροι ή βιοτέχνες.

Γύρω από το Πατριαρχείο(Κλικ) σχηματίστηκε μια άρχουσα τάξη πολιτικών, οι Φαναριώτες(Κλικ), που αργότερα θα πρωταγωνιστήσει στην εκπαίδευση,στην επανάσταση του '21 και στη διακυβέρνηση των Ελλήνων.

Το Φανάρι με τη Μεγάλη του Γένους Σχολή και το Πατριαρχείο

Οι σκλαβωμένοι Έλληνες υπέφεραν τα πάνδεινα από τους Τούρκους κατακτητές. Eπιβλήθηκαν περιορισμοί και διακρίσεις σε βάρος τους.
Ζούσαν σε φτωχικές συνοικίες,υποχρεώνοταν σε στρατολογία και σε αγγαρείες,δεν επιτρέποναν λιτανείες των εικόνων και έπρεπε να δικάζουν υποθέσεις τους στα μουσουλμανικά "ιεροδικεία".

 

Τουρκοκρατία:Περιορισμοί στην εκκλησία.

                                                               Βασανιστήρια..............

Οι Τούρκοι θεωρούσαν τους Έλληνες κατώτερους ανθρώπους, που ήταν υποχρεωμένοι  να παραμερίζουν, να σκύβουν,να ντύνονται φτωχικά, να ζουν σε άθλιες συνθήκες και να τους ανέχονται ως αφέντες.  

    

                                                Εξευτελισμοί......

 Ο ραγιάς (σκλάβος -υπόδουλος) έπρεπε να πληρώνει :

• κεφαλικό φόρο ή χαράτσι
• φόρο γης
• φόρο της δεκάτης
• "φόρο αίματος" ή παιδομάζωμα

                                                Χριστιανόπουλα σε τάγματα  Γενιτσάρων

                           

Πλήθος οδυνηρών δοκιμασιών πέρασαν οι πρόγονοί μας,όπως σφαγές,αιχμαλωσίες,παιδομάζωμα και εξισλαμισμούς. 

 

                                                   Ελληνίδες σκλάβες

Πολλοί βασανίστηκαν και πέθαναν ,γιατί δεν απαρνήθηκαν την πίστη του Χριστού (Νεομάρτυρες) και άλλοι έκαναν ότι έγιναν μωαμεθανοί ,κρυφά όμως παρέμειναν χριστιανοί.(Κρυπτοχριστιανοί)

                                                            ΝΕΟΜΑΡΤΥΡΑΣ

Μεγάλο χτύπημα δέχονταν οι κάτοικοι των νησιών από κάθε είδους πειρατές, οι οποίοι άρπαζαν σοδειές, ζώα και ανθρώπους ,τους οποίους πουλούσαν στα σκλαβοπάζαρα της Ανατολής.

               Κάτοικοι ελληνικών περιοχών πωλούνται σε σκλαβοπάζαρο                             

Διακρίσεις υπήρχαν και στη χρήση γης, γιατί οι Τούρκοι εγκαταστάθηκαν σε πεδινά εύφορα εδάφη, εξαναγκάζοντας πολλούς Έλληνες να μετακινηθούν σε ορεινές και άγονες περοχές.

 

                                      Εμποριό Σαντορίνης:Καθημερινή ζωή στην Τουρκοκρατία

           
 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ

1.Χώρισε το κείμενο σε παραγράφους και γράψε έναν ταιριαστό πλαγιότιτλο για καθεμιά.

2.Μπορείς να ερμηνεύσεις τα παρακάτω:

• κεφαλικός φόρος
• έγγειος φόρος 
• Δεκάτη
• εξισλαμισμός
• Πατριαρχείο

3.Διάβασε την πηγή 2 σελ.34.Είναι απόσπασμα από το "Χρονικό του Γαλαξειδιού".Τι συμπέρασμα βγάζεις;

4.Ποιους περιορισμούς και απαγορεύσεις επέβαλαν οι Τούρκοι στους υπόδουλους Έλληνες;
5.Ποιες ήταν οι οδυνηρότερες δοκιμασίες του λαού μας στα χρόνια της Τουρκοκρατίας;

ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΚΤΙΡΙΟΥ-ΚΑΤΟΙΚΙΑΣ-ΚΤΙΣΜΑΤΟΣ

ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ

'Οταν περιγράφουμε ένα κτίσμα πρέπει να κάνουμε την περιγραφή μας  ζωντανή και παραστατική

• χρησιμοποιούμε ενεστώτα
• λέξεις  που δηλώνουν τόπο
• εμπλουτίζουμε το κείμενο με επίθετα

 Επίσης είναι  απαραίτητο να αναφέρουμε: 

• Πού βρίσκεται, ποια η ιστορία του, υλικά και έτος κατασκευής
• Εξωτερική περιγραφή - σχήμα , μέγεθος , χρώμα , ,εμφάνιση από μακριά
• Εσωτερική περιγραφή – πώς είναι από μέσα , λειτουργία , χώροι και έπιπλα
• Χρησιμότητα – τι μας προσφέρει , πώς χρησιμοποιείται  από τους ανθρώπους που μένουν ή έμεναν σε αυτό
• Ιδιαίτερα χαρακτηριστικά
• Διαφορετική εικόνα και αλλαγές με το πέρασμα του χρόνου
• Η γνώμη μας για το σπίτι ή κτίριο , σχέση με αυτό
• Συναισθήματα δικά μας και όσων το χρησιμοποιούν

             ΔΕΣ  ΤΙ  ΕΙΧΑΜΕ ΓΡΑΨΕΙ ΠΕΡΥΣΙ.(ΚΛΙΚ ΕΔΩ)

ΤΑ ΕΠΙΘΕΤΑ-ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Οι λέξεις που φανερώνουν ποια ποιότητα ή ιδιότητα έχει το ουσιαστικό, λέγονται επίθετα.

Τα επίθετα παίρνουν το γένος του ουσιαστικού που προσδιορίζουν, γι’ αυτό έχουν τρία γένη (αρσενικό-θηλυκό-ουδέτερο), με ξεχωριστή κατάληξη για το κάθε γένος:

   - μεγάλος άνθρωπος
   - μεγάλη πόλη
   - μεγάλο παιδί

Τα επίθετα μπορεί να φανερώνουν:

•  χρώμα                 πχ: Το αυτοκίνητο είναι μαύρο.
•  μέγεθος               πχ: Το μολύβι μου είναι μικρό.
•  αίσθηση              πχ:  O καφές είναι γλυκός.
•  κατάσταση          πχ: Η θάλασσα είναι γαλήνια.
•  σχήμα                 πχ:  Η Γη είναι σφαιρική.
•  ύλη                      πχ:  Το άγαλμα είναι μαρμάρινο.
•  αξία                     πχ:  Αυτό το προϊόν είναι φτηνό.
•  ιδιότητα              πχ: Ο Βασίλης είναι έξυπνος.

Κλίνονται όπως και τα ουσιαστικά που έχουν τις ίδιες καταλήξεις .

Εξαιρούνται τα αρσενικά επίθετα σε -ης και -υς (π. χ. βαρύς, χρυσαφής) που ακολουθούν δική τους κλίση.

Τονίζονται σε όλες τις πτώσεις σε όποια συλλαβή τονίζονται και στην ονομαστική του αρσενικού. (ο μικρός, του μικρού, των μικρών, της μικρής )

Εκτός από επίθετα, για να χαρακτηρίσουμε κάποιον ή κάτι, μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε μετοχές με λειτουργία επιθέτου.

Αν και προέρχονται από ρήματα, μερικές φορές μπορούν να χρησιμοποιηθούν  σαν επίθετα.

Π. χ.   Η άσκηση είναι λυμένη.(μετοχή)

          Η λυμένη άσκηση του βιβλίου. (επίθετο)

 Μ Ι Κ Ρ Ε Σ  Ε Ρ Γ Α Σ Ι Ε Σ

Βρες το επίθετο! (Κλικ εδώ)

Βρες το γένος! (Κλικ εδώ)

Φτιάξε επιθετικούς προσδιορισμούς! (Κλικ εδώ)

ΤΑΞΙΔΙΑ ΚΑΙ ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ-ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΟ

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΟ  ΣΤΗΝ   ΕΛΛΗΝΙΚΗ   ΓΛΩΣΣΑ.           (ΔΙΟΡΘΩΣΕΙΣ ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗΣ - ΟΡΘΟΓΡΑΦΙΑΣ)

Α

Ακούω και γράφω σωστά:


Δες στο Aνθολόγιο σελ.31 και διόρθωσε το γραπτό σου.

Β

Δημιουργεί - Χρειάζονται: Να αντικαταστήσεις χρονικά τα ρήματα σε όλους τους χρόνους της φωνής που βρίσκονται.


δημιουργεί - δημιουργούσε - δημιούργησε -θα δημιουργεί - θα δημιουργήσει - έχει δημιουργήσει - είχε δημιουργήσει - θα έχει δημιουργήσει.


χρειάζονται - χρειάζονταν - χρειάστηκαν-  θα χρειάζονται - θα χρειαστούν - έχουν χρειαστεί - είχαν χρειαστεί - θα έχουν χρειαστεί.

Γ

Να γράψεις πάλι το κείμενο βάζοντας τα ρήματα στον ενεστώτα.

     Ο δύτης φοράει/φόρεσε τη στολή, τοποθετεί/τοποθέτησε τις φιάλες με το οξυγόνο στους ώμους του και παίρνει/πήρε το ψαροντούφεκο στα χέρια του. Με επιδέξιες κινήσεις  μπαίνει/μπήκε στο νερό και κολυμπάει/κολύμπησε προς τη μεγάλη σπηλιά του βυθού. Ξέρει/Ήξερε το σημείο εκείνο πολύ καλά. Ο φίλος του μένει/έμεινε στη βάρκα,  τηρώντας τους κανόνες ασφαλείας και περιμένει/περίμενε……

  

Δ

Συμπλήρωσε τα ρήματα στο σωστό χρόνο (παρελθοντικό) ώστε να βγαίνει  νόημα από την  ιστορία του φίλου μας.

      Κάποτε ζούσε (ζω) στο δάσος ένας μικρός σκαντζόχοιρος, ο Πορκιουπίνος. Οι μέρες περνούσαν (περνώ) ήρεμα στο δάσος για τα ζώα και τα δέντρα. Ώσπου κάποια μέρα έμαθαν (μαθαίνω) ότι οι άνθρωποι της πόλης σχεδίαζαν(σχεδιάζω) να κόψουν(κόβω) τα δέντρα για να φτιάξουν(φτιάχνω) νέους δρόμους.

 Όλα τα ζώα συγκεντρώθηκαν (συγκεντρώνομαι) στο μεγάλο ξέφωτο. Γνώριζαν (γνωρίζω) ότι οι γάτες ζούσαν (ζω) με τους ανθρώπους και μιλούσαν (μιλώ) τη γλώσσα τους. Ο Πορκιουπίνος με θάρρος αποφάσισε (αποφασίζω) να ταξιδέψει (ταξιδεύω) στη χώρα των ανθρώπων και να διαπραγματευτεί (διαπραγματεύομαι) τη σωτηρία του δάσους.

    Συμπαραστάτη του βρήκε (βρίσκω) τη Ντίνκα , τη σοφή χελώνα, που τον ενθάρρυνε (ενθαρρύνω) να τολμήσει…….

Η ΚΑΤΑΚΤΗΣΗ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΧΕΡΣΟΝΗΣΟΥ

Στις 29 Μαΐου 1453 η Κωνσταντινούπολη έπεφτε οριστικά στα χέρια του Μωάμεθ του Β'.
Η αρχή του τέλους είχε φανεί  το 1071 μ.Χ. με την ήττα του Ρωμανού Δ' Διογένη στο Μαντζικέρτ και την αδυναμία των Βυζαντινών Αυτοκρατόρων να επιλύσουν πολιτικά,κοινωνικά και οικονομικά προβλήματα του κράτους.

                                          Ο Μωάμεθ μπαίνει στην Πόλη....
Ξένες φυλές από το Βορρά και την Ανατολή εισέρχονταν με βίαιο ή ειρηνικό τρόπο ενώ  Βενετοί και  Γενουάτες εκμεταλλεύονταν τα λιμάνια, με αποτέλεσμα το μαρασμό των Ελλήνων.

Μέσα σε δυο αιώνες η ελληνική χερσόνησος κατακτήθηκε από τους Τούρκους και μόνο τα Επτάνησα, με εξαίρεση τη Λευκάδα για κάποια χρόνια, παρέμειναν στα χέρια των Βενετών.

                Ο ΛΕΟΝΤΑΣ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΜΑΡΚΟΥ-ΕΜΒΛΗΜΑ ΤΗΣ ΒΕΝΕΤΙΑΣ ΚΑΙ Η ΟΜΩΝΥΜΗ ΠΛΑΤΕΙΑ

Η πρώτη περίοδος της Τουρκοκρατίας είναι φρικτή για τους Έλληνες με πολλές κοινωνικές,οικονομικές και δημογραφικές μεταβολές.Συγκεκριμένα:

• Ελληνικοί πληθυσμοί μετακινούνται στα ορεινά
• Οι Βυζαντινοί άρχοντες εξαφανίζονται
• Οι Λόγιοι φεύγουν στην Ευρώπη
• Οι Τούρκοι επιβάλλουν βαριά φορολογία
• Περιοχές μαραζώνουν από το "Παιδομάζωμα"
• Ο ελληνικός πληθυσμός μειώνεται

 

 ΠΑΙΔΟΜΑΖΩΜΑ ΚΑΙ ΒΑΣΑΝΙΣΤΗΡΙΑ

Τελικά όμως οι υπόδουλοι Έλληνες κατάφεραν να μην αφομοιωθούν, γιατί διαφύλαξαν τα βασικά στοιχεία της εθνικής τους ταυτότητας:

• τη θρησκεία
• τη γλώσσα
• την παράδοση

Από τα μέσα του 16ου αιώνα η θέση των υπόδουλων  άρχισε να καλυτερεύει, γιατί με τη συμβολή των Ελλήνων της Διασποράς τονώθηκε η Παιδεία και, μέσα από την εκπαιδευτική αναγέννηση, προετοιμάστηκε ο αγώνας της Απελευθέρωσης.....

               Έλληνες της υπαίθρου....

Οι Βενετοί κατακτούν σημαντικούς τόπους-λιμάνια για το εμπόριό τους ,αν και ολιγάριθμοι, και τοποθετούν προβλεπτή στον καθένα.

                                 Ναύπακτος-lepanto

   Οι Έλληνες υποχρεώνονται σε ναυτολογία, καταβάλουν φόρους και συμμετέχουν σε καταναγκαστικά έργα -αγγαρείες- όπως φρούρια, γέφυρες,υδραγωγεία.

  

Γαλέρα-Βενετσιάνικο πολεμικό ιστιοφόρο

Οι ντόπιοι αρκετές φορές επαναστατούν.....(Ζάκυνθος-Ρεμπελιό των Ποπολάρων)

 

                                                 ΤΟ ΡΕΜΠΕΛΙΟ ΤΩΝ ΠΟΠΟΛΑΡΩΝ

   Η Οθωμανική Αυτοκρατορία είναι το μεγαλύτερο κράτος  και οι πόλεμοι με τους Βενετούς  ήταν συνεχείς.

Αυτό κάνει τους Βενετούς  πιο φιλικούς απέναντι στους Έλληνες, οι οποίοι έχουν αναλάβει το βάρος της άμυνας απέναντι στον κοινό εχθρό.

 

                                           ΧΑΡΤΗΣ ΤΟΥ 1670

Περιορίζονται οι διακρίσεις, υπάρχουν κοινές οικονομικές δραστηριότητες και γίνονται μικτοί γάμοι....

 Το 1687 στον ΣΤ' Βενετοτουρκικό πόλεμο, μια οβίδα από τα κανόνια του Μοροζίνι καταστρέφει το μνημείο του Παρθενώνα......

          (Ο Φραγκίσκος Μοροζίνι καταστρέφει τον Παρθενώνα)

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ-ΤΟΠΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ: Οι Βενετοί στο Μοριά και στη Βοστίτσα. Πηγή: "Αίγιο, το διαμάντι του Κορινθιακού"Β.Κ.Αγγελόπουλου.

 

 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ  

1.Χώρισε το μάθημα σε παραγράφους και γράψε έναν ταιριαστό πλαγιότιτλο για την καθεμιά.

2.Για ποιους λόγους κατακτήθηκε η ελληνική χερσόνησος από τους Τούρκους και τους Βενετούς;

3.Ποιες δυσκολίες αντιμετωπίζουν στα πρώτα χρόνια της Τουρκοκρατίας οι Έλληνες;

4.Πώς κατάφεραν οι Έλληνες να μην αφομοιωθούν από τους Τούρκους κατακτητές;

5.Ποιες ήταν οι σχέσεις Ελλήνων και Βενετών και γιατί είχαν βελτιωθεί τα τελευταία χρόνια;

ΠΟΛΛΑΠΛΑΣΙΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΔΙΑΙΡΕΣΗ ΜΕ ΤΟ 10-100-1.000...

Ας θυμηθούμε τι μάθαμε στην Ε' τάξη για το σύντομο πολλαπλασιασμό και τη διαίρεση ακέραιων και δεκαδικών αριθμών με το  10,100,1.000 κ.τ.λ.
(Aν δεν εμφανίζονται τα παραδείγματα Κ Λ Ι Κ  Ε Δ Ω )

Α Σ Κ Η Σ Η

20 - 12,25.Με κυκλικό διάγραμμα στο τετράδιο μαθηματικών σου πολλαπλασίασε και διαίρεσε τους δυο αριθμούς με το 10, 100, 1.000 σύντομα.

ΟΡΥΚΤΟΙ ΑΝΘΡΑΚΕΣ-ΕΝΑ ΠΟΛΥΤΙΜΟ ΣΤΕΡΕΟ

Οι ορυκτοί άνθρακες ή γαιάνθρακες σχηματίστηκαν πριν από εκατομμύρια χρόνια όταν δασικές εκτάσεις  μεγάλα δέντρα και φυτικοί οργανισμοί, καταπλακώθηκαν από στρώματα εδάφους μετά από φυσικές καταστροφές.

 

Στο υπέδαφος της γης οι ξυλώδεις κορμοί απανθρακώθηκαν λόγω της υψηλής θερμοκρασίας και έτσι σχηματίστηκαν οι ορυκτοί άνθρακες. (Απανθράκωση)
 Διακρίνονται σε  κρυσταλλικούς και σε άμορφους άνθρακες.

Οι άμορφοι άνθρακες έχουν ακανόνιστο σχήμα και η περιεκτικότητά τους σε άνθρακα εξαρτάται από το χρόνο που έμειναν θαμμένοι στο υπέδαφος της γης κάτω από συνθήκες θερμοκρασίες και πίεσης.Έτσι έχουμε:

• τον ανθρακίτη με περίπου 90% άνθρακα

 

• το λιθάνθρακα  με 70-90% άνθρακα

 

• το λιγνίτη με 50-70% άνθρακα

 

• την τύρφη με περίπου 50% άνθρακα

 

Οι γαιάνθρακες χρησιμοποιούνται για θέρμανση και ως καύσιμη ύλη.Η χημική ενέγεια του άνθρακα μετατρέπεται σε θερμική και ηλεκτρική ενέργεια. 
Όσο μεγαλύτερη είναι η περιεκτικότητα του άνθρακα τόσο περισσότερη  είναι η παραγόμενη ενέργεια.

   Θερμοηλεκτρικό εργοστάσιο Πτολεμαΐδας

Κρυσταλλικοί άνθρακες είναι ο γραφίτης και το διαμάντι ή αδάμαντας, το οποίο ονομάστηκε έτσι γιατί είναι το σληρότερο υλικό της φύσης. (πολύτιμος λίθος)

             Μόριο διαμαντιού και γραφίτη

Οι ορυκτοί άνθρακες εξορύσσονται είτε επιφανειακά (χρήση εκσκαφέων, φορτηγών, ταινιόδρομων) είτε στα ορυχεία σε βάθη 200-300μ.

Tαινία μεταφοράς λιγνίτη

Στα ορυχεία ή ανθρακωρυχεία κατασκευάζονται στοές και ειδικοί ανελκυστήρες, όπου φορτώνεται ο γαιάνθρακας από τους ανθρακωρύχους, και με φορτηγά-βαγονάκια έρχεται στην επιφάνεια.

 

 

ΠΤΟΛΕΜΑΪΔΑ:ΝΟΤΙΟ ΠΕΔΙΟ-ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΚΗ ΕΞΟΡΥΞΗ ΛΙΓΝΙΤΗ